RI&E en arbo voor het primair onderwijs

Op een basisschool zit het risico zelden in één grote machine. Het zit in de optelsom van kleine dingen die de hele dag terugkomen: bukken, tillen, stemgebruik, een lokaal dat na de middag te warm wordt en een team dat al krap zit. Deze pagina gaat over de RI&E voor basisscholen, scholen voor speciaal basisonderwijs en het speciaal onderwijs.

Werken met Arbomeester

Veel basisscholen gebruiken Arbomeester, het branche-instrument voor het primair onderwijs. Dat is een bruikbaar startpunt, maar de uitkomsten moeten wel aansluiten op de werkelijke situatie in het gebouw. Wij beoordelen wat er ligt, vullen aan waar het instrument niet toereikend is en zorgen dat het Plan van Aanpak uitvoerbaar wordt.

Lokalen en werkplekken

Leerkrachten werken op meubilair dat op kinderen is afgestemd. Nakijken aan een lage tafel, op een klein stoeltje zitten tijdens een gesprek met een leerling en werken achter een laptop zonder losse muis of verhoging zijn terugkerende oorzaken van klachten. Wij kijken naar de inrichting van de leerkrachtwerkplek in het lokaal, in de teamkamer en thuis.

Fysieke belasting en tillen

Bij kleutergroepen komt tillen structureel voor: kinderen, materiaal, meubilair bij het ombouwen van een lokaal, kratten met leermiddelen. Ook het herhaald bukken bij hulp aan jonge kinderen telt mee. Wij beoordelen welke handelingen te vermijden zijn, waar hulpmiddelen nodig zijn en welke werkafspraken helpen.

Speelplein en buitenruimte

Voor medewerkers gaat het bij het plein vooral om pleinwacht: zicht op het hele terrein, weer en wind, en de omgang met incidenten. Daarnaast beoordelen wij de staat van het terrein, de toegankelijkheid voor hulpdiensten en de scheiding tussen speelruimte en verkeer.

Binnenklimaat

Ventilatie, temperatuur en geluid zijn in het PO vaak de meest gemelde knelpunten. Volle lokalen met beperkte luchtverversing leiden tot klachten over hoofdpijn en concentratie. Wij inventariseren de bestaande installatie, de meetgegevens als die er zijn en de klachten die uit het team komen, en geven aan welke maatregelen realistisch zijn.

Stemgebruik en geluid

Stembelasting is een beroepsrisico dat in het PO structureel wordt onderschat. Akoestiek in het lokaal, groepsgrootte en het gebruik van de gymzaal spelen daarbij een rol.

Werkdruk

Werkdruk is een arbeidsrisico en hoort in de RI&E thuis. Wij halen op waar de piek zit, bijvoorbeeld bij invalproblematiek, rapportperiodes, oudergesprekken of extra ondersteuning in de klas, en welke maatregelen het team zelf haalbaar acht.

Agressie en ongewenst gedrag

Waar dat speelt gaat het meestal om gedrag van ouders of van leerlingen met een ondersteuningsbehoefte. Van belang is dat er een meldroute is, dat incidenten worden geregistreerd en dat nazorg geregeld is.

Schoonmaak en gevaarlijke stoffen

Op een basisschool gaat het vooral om schoonmaakmiddelen, handgel en soms verf en lijm bij handvaardigheid. Wij controleren de opslag, de bereikbaarheid voor kinderen en de aanwezigheid van veiligheidsinformatiebladen.

Conciërge en facilitaire werkzaamheden

De conciërge is vaak de enige die op hoogte werkt, met gereedschap omgaat en in de technische ruimte komt. Alleenwerken, laddergebruik en machineveiligheid verdienen daarom expliciet aandacht.

Verkeerssituatie rond de school

Breng- en haalmomenten leveren drukte op rond de ingang. Voor medewerkers gaat het om de veiligheid bij het begeleiden van die momenten en bij het oversteken met groepen.

Bedrijfshulpverlening

Kleine teams betekenen een kwetsbare BHV-bezetting bij ziekte of verlof. Ook de ontruiming vraagt aandacht: jonge kinderen, kleuters die niet zelfstandig vluchten en het tellen op de verzamelplaats. Zie BHV-plan voor scholen.

Meer lezen

Zie RI&E basisschool: wat moet erin, of een RI&E verplicht is voor scholen en wat een preventiemedewerker op school doet. Wilt u de RI&E laten uitvoeren, kijk dan bij RI&E voor de basisschool. Wilt u leerlingen betrekken bij veiligheid, bekijk dan de workshop preventieleerling. Voor een vergelijking met het VO: RI&E in het voortgezet onderwijs.