Psychosociale arbeidsbelasting is een verplicht onderdeel van de RI&E. Toch blijft dit onderdeel vaak steken in algemeenheden, omdat het lastiger te meten is dan een losse tegel of een ontbrekende afscherming.
Wat eronder valt
Werkdruk, agressie en geweld, pesten, discriminatie en ongewenste seksuele aandacht. In het onderwijs gaat het in de praktijk vooral om werkdruk en om agressie van leerlingen of ouders.
Werkdruk concreet maken
"Er is werkdruk" is geen bevinding. Bruikbaar wordt het pas als u benoemt wanneer, bij wie en waardoor. Vier vragen helpen daarbij:
- Wanneer piekt het? Rapportperiodes, correctieweken, oudergesprekken, invalproblematiek, de start van het schooljaar.
- Bij welke groep? Startende leerkrachten, mentoren, zorgcoördinatoren en conciërges hebben elk een ander patroon.
- Waardoor? Aantal taken, onduidelijke verwachtingen, onderbezetting, administratie, gedrag in de klas.
- Wat is al geprobeerd? En waarom werkte het niet.
Hoe u het ophaalt
- Gesprekken met medewerkers uit verschillende functies en dienstverbanden
- Een korte vragenlijst, vooral op grotere scholen waar gesprekken niet iedereen bereiken
- Verzuimcijfers op geaggregeerd niveau, nooit herleidbaar tot personen
- Signalen uit het teamoverleg en van de MR
- Verloopcijfers en uitkomsten van exitgesprekken
Maatregelen die verder gaan dan een cursus
Een training timemanagement is een organisatorische maatregel laag in de arbeidshygiënische strategie. Kijk eerst naar de bron: taakverdeling, aantal vergaderingen, administratieve last, roosterkeuzes, invalbeleid en de omvang van de zorgleerlingpopulatie per groep.
Agressie concreet maken
Beschrijf van wie de agressie komt, in welke situaties en hoe vaak. In het PO gaat het vaker om ouders bij haal- en brengmomenten of gesprekken over ondersteuning. In het VO vaker om leerlingen en om situaties rond schorsing of cijfers.
Registratie is de basis
Zonder registratie is er geen onderbouwing voor maatregelen, en dan blijft het bij het gevoel van een enkele medewerker. Maak melden laagdrempelig: één formulier, kort, en een terugkoppeling over wat ermee is gedaan. Zonder die terugkoppeling stopt het melden binnen een half jaar.
Vaste elementen
- Een duidelijke norm: wat accepteren wij niet
- Een meldroute die iedereen kent
- Afspraken over opvang direct na een incident
- Nazorg, en wie daar contact over opneemt
- Een vertrouwenspersoon die bereikbaar en bekend is
- Afspraken over aangifte en over de omgang met de betrokken ouder of leerling
Vertalen naar het Plan van Aanpak
Ook hier geldt: eigenaar, termijn en prioriteit. Een maatregel als "aandacht voor werkdruk" is niet uitvoerbaar. "Voor de kerstvakantie de taakverdeling van mentoren herzien, eigenaar teamleider" wel. Zie Plan van Aanpak uitvoerbaar maken.
Hulp nodig
Wij nemen psychosociale arbeidsbelasting standaard mee in de RI&E voor scholen en werken het uit in het arbobeleid voor het onderwijs.
Hulp nodig bij dit onderwerp?
RIEmeester werkt uitsluitend voor scholen en onderwijsstichtingen. Bekijk alle diensten van RIEmeester, vergelijk de pakketten voor RI&E en arbo of stel uw vraag aan RIEmeester.